Bekwaam en bevoegd in de zorg: wat betekent het voor jouw werkgebied?

Werk je in de zorg, dan hoor je het vaak: bekwaamheid en bevoegdheid. Maar wat betekent dat nu precies? Wanneer ben je bekwaam of bevoegd? En wie bepaalt dat? Zeker in de dagelijkse praktijk kan daar onduidelijkheid over ontstaan. Werk je in de zorg, dan moet je bevoegd én bekwaam zijn om handelingen uit te voeren. Bevoegd gaat over wat je volgens de wet of je functie mag doen. Bekwaam gaat over of je het veilig en verantwoord kunt uitvoeren.

Op deze pagina leggen we rustig en duidelijk uit wat dit betekend in de zorg. Zodat jij weet waar je staat en met vertrouwen je werk kunt doen.

Wat zijn bekwaamheden en bevoegdheden?

Bekwaamheid gaat over wat jij in de praktijk veilig en verantwoord kunt doen. Het betekent dat je over de juiste kennis, vaardigheden en ervaring beschikt om een handeling goed uit te voeren.

In de zorg geldt het principe:
je mag alleen handelingen uitvoeren als je bekwaam bent.

Dat staat los van je functie of diploma alleen. Het gaat erom of jij kunt aantonen dat je een handeling op de juiste manier uitvoert.

Bevoegdheid gaat over wat je volgens de wet, je opleiding en je functie mag doen. Het bepaalt welke handelingen binnen jouw rol zijn toegestaan.

Je bent bevoegd als:

de handeling past binnen je functie
je opleiding aansluit bij de handeling
de wet of de organisatie dit toestaat

Wat betekent bevoegd en bekwaam werken in de zorg?

In de zorg werk je met mensen. Dat vraagt zorgvuldigheid, kennis en verantwoordelijkheid. Daarom gelden er duidelijke regels over wie wat mag doen.

Bevoegd en bekwaam werken betekent dat je alleen handelingen uitvoert waarvoor je bent opgeleid én die je op dat moment veilig kunt uitvoeren.

Bekwaam en bevoegd: wat is het verschil?

Deze twee begrippen worden vaak samen genoemd, maar betekenen niet hetzelfde.

Bevoegdheid gaat over wat je volgens de wet of je functie mag doen. Dit hangt bijvoorbeeld samen met je diploma of, bij sommige beroepen, een BIG-registratie.

Bekwaamheid gaat over de praktijk. Kun jij de handeling veilig uitvoeren, op dit moment, in deze situatie?

In de zorg geldt:
bevoegd én bekwaam
Ben je wel bevoegd, maar niet bekwaam, dan mag je de handeling niet uitvoeren.

Waarom bevoegd en bekwaam zijn zo belangrijk is

Deze regels zijn er niet om je te beperken, maar om te beschermen. Voor de cliënt, maar ook voor jou.

Bevoegd en bekwaam werken zorgt voor:

veilige zorg
duidelijke verantwoordelijkheden
vertrouwen bij cliënten en collega’s
rust in je werk

Wie bepaalt of je bekwaam bent?

Bekwaamheid is geen vast gegeven. Het kan veranderen door tijd, ervaring of scholing.

In de praktijk wordt bekwaamheid bepaald door:

je opleiding en werkervaring
instructie of scholing
toetsing of beoordeling
afspraken binnen de organisatie waar je werkt

Vaak wordt dit vastgelegd in een bekwaamheidsdossier of via jaarlijkse toetsen. Zo blijft voor iedereen duidelijk wie wat mag doen.

Wanneer ben je bekwaam?

Bekwaamheid gaat over de praktijk. Je bent bekwaam als je:

weet wat je doet
de handeling eerder hebt uitgevoerd
instructie of scholing hebt gehad
jezelf competent voelt om het veilig te doen

Twijfel je? Dan ben je op dat moment niet bekwaam. Dat aangeven is professioneel.

Wanneer ben je bevoegd?

Je bent bevoegd als:

je opleiding past bij de handeling
de handeling binnen je functie valt
de wet of organisatie dit toestaat

Voor sommige beroepen, zoals verpleegkundigen, speelt de Wet BIG hierin een belangrijke rol.

Wat betekent dit voor verzorgenden IG en andere zorgmedewerkers?

Voor verzorgenden IG geldt geen BIG-registratie, maar bekwaamheid blijft net zo belangrijk. Je werkt binnen je functieprofiel en voert handelingen uit waarvoor je bent opgeleid en ingewerkt.

Ook voor helpenden, begeleiders en andere zorgmedewerkers geldt: je werkt bekwaam of je voert de handeling niet uit. Dat is geen beperking, maar een bescherming. Voor jou én voor de cliënt.

Hoe blijf je bekwaam in de zorg?

Bekwaamheid is geen vast gegeven. Het vraagt onderhoud.

Dat kan door:

scholing en training
herhaling in de praktijk
toetsen of e-learning
begeleiding op de werkvloer

Zo blijft je kennis actueel en je werk veilig.

De Wet BIG en bekwaam werken

De Wet BIG regelt wie bepaalde beroepen mag uitoefenen en wie voorbehouden handelingen mag uitvoeren. Voor BIG-geregistreerde beroepen is bevoegdheid wettelijk vastgelegd.

Maar ook binnen de Wet BIG blijft bekwaamheid een persoonlijke verantwoordelijkheid.

Werken via Zorgmensen en bekwaamheden

Bij Zorgmensen vinden we het belangrijk dat jij met vertrouwen werkt. We kijken samen naar jouw ervaring, je scholing en je inzetbaarheid.

Heb je vragen over je bekwaamheden of twijfel je of je een handeling mag uitvoeren? Dan denken we met je mee. Zodat jij weet waar je aan toe bent en veilig je werk kunt doen.

Meld je aan voor een kennismaking