Hygienerichtlijnen in de zorg: waar moet je op letten?

Hygienerichtlijnen in de zorg zijn bedoeld om infecties te voorkomen en cliënten te beschermen. De basis is goede handhygiëne, correcte persoonlijke verzorging, het juiste gebruik van beschermingsmiddelen en het zorgvuldig reinigen van hulpmiddelen. In de langdurige zorg zijn deze afspraken vastgelegd in de SRI-richtlijnen. Als zorgprofessional werk je altijd volgens het beleid van jouw organisatie.

Wat zijn hygienerichtlijnen in de zorg?

In de zorg werk je met mensen die vaak kwetsbaar zijn. Een verkoudheid, wondinfectie of buikvirus kan bij hen ernstiger verlopen dan bij gezonde mensen.

Hygienerichtlijnen helpen om besmetting te voorkomen. Ze beschrijven hoe je werkt, hoe je jezelf verzorgt en hoe je omgaat met materialen.

Voor de langdurige zorg zijn deze richtlijnen landelijk uitgewerkt in de SRI-richtlijnen. Zorgorganisaties baseren hun eigen beleid hierop.

Meer informatie vind je via:
https://www.sri-richtlijnen.nl/richtlijnen-langdurige-zorg/

Waarom is infectiepreventie zo belangrijk?

Ziektekiemen verspreiden zich vooral via handen en contactoppervlakken. In de zorg heb je veel direct contact met cliënten, hulpmiddelen en ruimtes.

Daarnaast zien we steeds vaker bacteriën die minder gevoelig zijn voor antibiotica. Dat maakt zorgvuldig werken nog belangrijker.

Goede hygiëne beschermt cliënten, collega’s en jezelf. Het is een vast onderdeel van professionele zorg.

Persoonlijke hygiëne en werkkleding

Goede zorg begint bij jezelf.

Nagels moeten kort en schoon zijn. Kunstnagels en nagellak zijn niet toegestaan, omdat daar bacteriën onder kunnen blijven zitten. Sieraden zoals ringen, armbanden of horloges aan handen en onderarmen horen niet thuis tijdens zorgtaken.

Werkkleding moet schoon zijn en korte mouwen hebben. Dat maakt goede hand- en polshygiëne mogelijk. Lang haar draag je vastgebonden of opgestoken.

Heb je een wondje aan je hand? Dan plak je dit af met een waterdichte pleister.

Dit lijkt misschien vanzelfsprekend, maar dit zijn belangrijke basisvoorwaarden voor veilige zorg.

Handhygiëne: de belangrijkste maatregel

Handhygiëne is de kern van infectiepreventie.

Je wast je handen met water en zeep wanneer ze zichtbaar vuil zijn, na toiletbezoek, na hoesten of niezen en bij bepaalde virussen zoals het norovirus.

Zijn je handen niet zichtbaar vuil? Dan gebruik je handalcohol. Dit doe je vóór en na contact met een cliënt en na contact met de directe omgeving van een cliënt.

Na het wassen droog je je handen altijd goed af met een papieren wegwerphanddoek. Vochtige handen verspreiden sneller bacteriën.

Handschoenen vervangen handhygiëne nooit. Je desinfecteert ook vóór en ná het dragen van handschoenen.

Schoonmaken en desinfecteren

Schoonmaken en desinfecteren zijn niet hetzelfde.

Schoonmaken verwijdert vuil en een groot deel van de micro-organismen. Dit is in veel situaties voldoende.

Desinfecteren is bedoeld om micro-organismen te doden of te inactiveren. Dit doe je alleen wanneer het protocol dat voorschrijft, bijvoorbeeld bij besmettingsgevaar.

Belangrijk: je reinigt altijd eerst voordat je desinfecteert. Anders werkt desinfectie minder goed.

Hulpmiddelen en werkomgeving

Medische hulpmiddelen zoals tilliften, bloeddrukmeters of thermometers moeten na gebruik worden gereinigd volgens de afspraken binnen de organisatie.

Ook mobiele telefoons en tablets kunnen veel bacteriën bevatten. Reinig deze regelmatig.

Zorg voor een duidelijke scheiding tussen schone en vuile materialen. Vermijd onnodige hulpmiddelen zoals heuptasjes, omdat deze vaak een bron van besmetting zijn.

Duidelijke teamafspraken over wie wat schoonmaakt voorkomt onduidelijkheid.

Top 5 aandachtspunten voor hygiëne in de zorg

Dit zijn de belangrijkste punten om dagelijks scherp op te blijven:

1. Voer handhygiëne uit op de juiste momenten en droog handen zorgvuldig.
2. Draag korte mouwen, geen sieraden en geen kunstnagels.
3. Gebruik handschoenen en andere beschermingsmiddelen alleen wanneer nodig en volgens protocol.
4. Reinig medische hulpmiddelen na gebruik en houd schone en vuile materialen gescheiden.
5. Bespreek twijfel of mogelijke besmetting direct binnen het team.

Verantwoordelijkheid van zorgprofessionals en organisaties

Hygiënisch werken is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Als zorgprofessional volg je de richtlijnen en meld je onduidelijkheden of risico’s.

Organisaties moeten zorgen voor duidelijke protocollen, voldoende materialen en regelmatige scholing.

Bij Zorgmensen vinden we het belangrijk dat zorgprofessionals veilig kunnen werken. Daarom werken we samen met organisaties die infectiepreventie serieus nemen en duidelijke afspraken hebben volgens landelijke richtlijnen.

Zo zorgen we dat het werkt. Voor jou.